اول: همه ما گاه با آدمهایی مواجه شده ایم که خود را فقیر می خوانند، غریب می خوانند، مریض دار و... تا مردم را متقاعد کنند پولی کف دستشان بگذارند. عباراتی نظیر "به من بدبخت..."، "مریض دارم. دکتر گفته اگه..."، "از شهرستان اومدم..." و... مربوط به این گروه از مردم است. گاه حتی برای ادعاهایشان سند هم دارند. اسنادی که واقعا موجود است و حاضرند ارائه کنند. اینان معمولا ظاهری دارند که فقر از آن می بارد، لباسهایشان ژنده است، بدنشان پر است از زخم و سوختگی، بچه های کوچکی همراهشان هستند که ملتمسانه توی چشمت نگاه می کنند و...
با این همه می شنویم که این افراد اغلب کلاهبردارند و می شنویم فقیر که نیستند هیچ، کلی هم درامد دارند از این گدایی.

دوم: جماعتی راه افتاده اند توی کشور و خودشان را از محرومان می دانند، همه جا جار می زنند که تریبون ندارند، هوار می کشند که مافیای ثروت و قدرت زندگی شان را تباه کرده است. منتقدانشان را چماق به دست می خوانند.
خلاصه فیلمی راه انداخته اند از محرومیت و مظلومیت و بیچارگی شان! کسی اگر نداند فکر می کند چه فکرها می کند در مورد بدبختی و فلاکت این جماعت.
خلاصه دارند گدایی می کنند اما بلد نشده اند که لااقل ظاهر گدایی را حفظ کنند. حداقل اگر می گویند تریبون ندارند، اینقدر توی سخنرانی ها و روزنامه ها و تلوزیونشان این حرف را تکرار نکنند، اگر می گویند پول ندارند، اینقدر خرج سفرها و برنامه ها و خرید فروشهایشان نکنند، اگر از مافیای ثروت حرف می زنند، به تنهایی وارد مناقصه های میلیاردی نشوند، اگر طرف مقابل را چماق به دست می دانند با تفنگ و باتومشان نیایند توی خیابان و...
گداهای سیاسی فقط نگاه ملتمسانه کودکان از همه جا بی خبرشان به گداها می ماند.

گاهی برخی دوستان هشدار می دهند نسبت به دوپاره شدن جامعه و نفرتی که این روزها سر باز کرده است. نفرتی که در ضرب و شتم مردم و شکنجه زندانیان دیده می شود، نفرتی که شعارهای تند را آفریده است، نفرتی که از شدت اثرگذاری اش حتی خانواده ها را هم در خطر قرار داده.
اغلب وقتی می خواهیم از این نفرت ایجاد شده بگوییم حواسمان می رود سراغ سخنان تحریک کننده و توهین آمیز احمدی نژاد. کسی که ابایی ندارد روشنفکران را به بزغاله تشبیه کند و مخالفان را خس و خاشاک بنامد، حواسمان می رود سراغ صدا و سیمایی که یک روده راست توی شکمش نیست و دائما دارد منتقدان را وصل می کند به آمریکا و اسرائیل، حواسمان می رود سراغ نظامیانی که پروژه اقتصادی می گیرند و دستور به سرکوبی می دهند، حواسمان می رود سراغ نمایشهای دادگاهی و احکام عجیب و غریب قضایی، حواسمان می رود سراغ...

با خودم فکر می کنم که آیا ما در تولید این نفرت نقشی نداشتیم؟ آیا ما همه آدمهای پاک و بی آزاری بودیم که صرفا قربانی شهوت زورمندان شده ایم؟
چه کسی بود که از بدو رییس جمهور شدن احمدی نژاد در سال ۸۴ شروع کرد به جوک ساختن؟ یادمان که نرفته، جوکهای احمدی نژادی کم رد و بدل نمی شد و قاعدتا روی روان هوادارانش بودیم.
چه کسی بود که استراتژی انتخاباتی اش نه در این انتخابات که از شورای شهر سوم، همواره بر نفی احمدی نژاد قرار داشت؟ ما همه کار و بارمان را رها کرده و فکر و ذکرمان را گذاشته بودیم بر این که هر چیز و هر کس به غیر از احمدی نژاد.

خوب که فکر می کنم می بینم ما هیچ وقت احمدی نژاد را تحمل نکردیم، هیچ وقت نپذیرفتیمش، همیشه او را و حامیانش را تحقیر کردیم. شعار "هر کی که بی سواده، با احمدی نژاده" را ما سر دادیم.
میرحسین موسوی کاندیدای ما نبود، مهدی کروبی هم. ما می خواستیم که احمدی نژاد نباشد، می خواستیم که تفکر احمدی نژادی نباشد و حالا بازی برعکس شده. حالا او دارد ما را نفی می کند، حالا هواداران احمدی نژادیسم می خواهند که ما نباشیم.
گیرم که کمی خشن تر و عریان تر از ما. چه فرقی می کند؟ آنها دارند در زمینی بازی می کنند که ما هم بازی کرده ایم. ما بازی کردیم و زورمان نرسید، آنها بازی می کنند و زورشان می رسد.

اگر واقعا این نفرت را مضر به حال جامعه می دانیم باید از خودمان شروع کنیم.

اول: سالهای دبستان بود یا راهنمایی درست یادم نیست. توی یکی از کتابهایمان مدلهای رایج حکومت در جهان را نقد کرده بود. مدلهای رایج مورد نقد البته دو تا بیشتر نبود. سوسیالیستی و دموکراسی. ما باید یاد می گرفتیم که هیچکدامشان خوب نیستند و مدل سوم که جمهوری اسلامی است، ویژگیهای منفی هیچکدام از آنها را ندارد و تقریبا چیز بی نقصی است.

دوم: دیروز تحلیل سیاسی تلوزیون را می شنیدم. داشت درباره کشورهای غربی حرف می زد و طبق معمول اینکه چقدر آنها بد هستند. هر بار که درباره سیستم حکومتی شان حرف می زد تاکید داشت که "به اصطلاح دموکراسی".

سوم: سالها گذشته است از دورانی که دست اندرکاران این مملکت با اعتماد به نفس دموکراسی را نفی می کردند و از جمهوری اسلامی حرف می زدند. حالا زیاد پیش می آید که وقتی می خواهند به دیگران فحش بدهند می گویند که طرف دموکراتیک نیست. و وقتی می خواهند خودشان را تحویل بگیرند می گویند در جهان هیچ کس دموکراتیک تر از ما نیست. انگار نه انگار دموکراسی قبلا چیز خوبی نبوده است.

چهارم: وقتی منابع رسمی ما هنگام صحبت از آدم بدهای عرصه سیاست پیش از واژه دموکراسی از اصطلاحاتی نظیر "به اصطلاح" یا "مدعیان" استفاده می کنند، قبل از هر چیز نشان می دهند که تغییراتی اساسی در نگرششان نسبت انواع حکومت ایجاد شده، آنچنان که حالا دیگر دموکراسی مدل خوبی محسوب می شود و اگر مخالفتی با کشورهای دیگر داریم نه به خاطر این است که آنها دموکراتیکند بل از آن روست که تنها مدعی چنین امری هستند بدون آنکه به واقع چنین باشند. حالا روسای ما ادعا می کنند که از همه دموکراتیکترند و دموکراسی را بهتر از همه فهم می کنند و ساز و کارهایش را به کار می بندند.

پنجم: این تغییر نگرش می تواند ما را به آینده امیدوار سازد. آینده ای که آنچه امروز فحش محسوب می شود شاید مایه افتخار شود. خدا را چه دیدید. شاید تا چند وقت دیگر شاهد رواج عباراتی نظیر "به اصطلاح لیبرال" و یا "مدعیان فمنیسم" و... باشیم و مثلا از زبان سردمداران کشورمان بشنویم که ما از همه فمنیست تریم و...

خانم توحیدلو به مناسبت تولد امام رضا و مقارنتش با ۸/۸/۸۸ از دوستان در بند یاد کرده و آزادی شان را خواسته است. از دیگران هم دعوت کرده تا در این باره بنویسند که آرزو می کنند در ۹/۹/۹۹ در کجا ایستاده باشیم.

اول: ۸/۸/۸۸ برای من روز خاصی نبود. یک تصادف تقویمی و همزمانی با تولد امام هشتم. اما همین تقارن تصادفی هم می توانست بهانه ای باشد برای جشن و شادمانی. ولی حیف!
چه جای شادمانی در مملکتی که عده ای داغدار فرزندانشان شده اند، جماعتی همین آزادی حداقلی شان را هم از دست داده اند و زندگی برای بخش بزرگی از جامعه شده پر از تشویش و نگرانی! نگرانی از اینکه فردا چگونه خواهد بود و قربانیان جدید قدرت طلبی آقایان چه کسانی هستند.
حتی اگر هم بخواهی جشن بگیری و شاد باشی ممکن نیست در فضایی که هر لحظه منتظری تا خبر دهند که چه کسی دستگیر شده و به کدام مجلس حمله برده اند و خطیب کدام تریبون چه ادعای جدیدی مطرح کرده است.

دوم: راستش نوشتن از آرزویی که برای ۱۱ سال دیگر دارم سخت است. واقعا تصوری ندارم از اینکه یازده سال دیگر کجا هستیم. سعی میکنم یازده سال قبل را به یاد بیاورم. سال ۷۷، زمانی که هنوز دولت اصلاحات تازه یکسال از فعالیتش را پشت سر گذاشته بود.
پاییز ۷۷، پاییز عجیب ۷۷، قتلهای زنجیره ای و اطلاعیه شجاعانه وزارت اطلاعات.
دولت اصلاحات امیدهای زیادی ایجاد کرده بود و این اقدامش امیدها را افزون کرد. درست یادم نیست ولی شاید در آن روزها فکر می کردم این راه را که برویم، یازده سال بعد، دولتی پاک خواهیم داشت. دولتی که به سمت جنایت نمی رود، دولتی که دروغ نمی گوید، دولتی که مسئولیت می پذیرد، دولتی که قصوراتش را انکار نمی کند و...
نشد. نگذاشتیم که بشود. آنقدر اشتباه کردیم که امروز ناچاریم به سالهای دوران اصلاحات (همان سالهایی که به حق انتقادات زیادی به آن داشتیم) چنان بنگریم که گویی عصری طلایی است در تاریخی دور.
حالا سال ۸۸ است و جالب است که امسال هم وزیر اطلاعات وادار به کناره گیری شد. این وزارتخانه باز هم تصفیه شد اما در جهتی دیگر.
دلم نمیخواهد سال ۹۹ را پیش بینی کنم. حتی نمی توانم تصور روشنی هم از آرزوهایم برای آن زمان داشته باشم. فقط  دوست دارم که این بار اگر دستاوردی داشتیم با اشتباهات بچه گانه مان از دستش ندهیم.